środa, 26 maja 2010

Jak to się mówi. Jak się to pisze.

Szwabski wywiad przypisywał modelom T-34/76 i T-34/85 drobne zmiany w nazewnictwie np.T-34/76A. Ta terminologia była najczęściej stosowana na Zachodzie, głównie w literaturze popularnej.

Armia Czerwona nigdy nie ustaliła zasad nazewnictwa produkowanych modeli seryjnych. Jednak od lat 80. XX w. w pracach wielu uczonych (szczególnie amerykańskiego specjalisty od wozów bojowych, Stevena Zalogi) stosowano nazewnictwo rosyjskie:
T-34 i
T-34-85,
wraz z wyróżnieniami modeli na podstawie roku produkcji, np. T-34 Model 1940.
System nazewnictwa jest podobny do amerykańskiego, z wyjątkiem w postaci przyjętej w Polsce nazwy T-34/85 dla czołgów T-34 z działem 85 mm.

Niektórzy rosyjscy historycy stosują inne nazewnictwa:
pierwszy T-34 opisują jako T-34 Model 1940 zamiast 1939,
wszystkie T-34 z pierwotną wieżą i działem F-34 nazywają T-34 Model 1941 w miejsce Modeli 1941 i 1942,
zaś T-34 z sześciokątną wieżą – Model 1942 zamiast Modelu 1943. Pewnie ze względu na propagandę.

Zdobyte czołgi T-34 w niemieckiej armi pancernej nazywano Panzerkampfwagen T-34(r), (r)jest skrótowcem od Russland (Rosji).

Finowie nazwali czołg T-34 Sotka od gągoła,
kaczki morskiej,
ze względu na jego boczną sylwetkę przypominającą pływające ptactwo wodne (z tym związek mają wspomnienia fińskiego asa pancernego Lauriego Heino).
T-34/85 został nazwany pitkäputkinen Sotka, "długolufową Sotką".

T-34 (w niemieckim nazewnictwie: T-34/76) – oryginalna wersja z działem 76,2 mm.

* Model 1940 (T-34/76A) – wczesne uruchomienie produkcji z prowizorycznym działem czołgowym 76,2 mm L-11 w dwuosobowej wieży.
* Model 1941 (T-34/76B) – właściwa produkcja z cięższym pancerzem oraz skutecznym działem F-34 76,2 mm.
* Model 1942 (T-34/76C) – wiele drobnych udoskonaleń w produkcji.
* Model 1943 (T-34/76D, E oraz F) – sześciokątna wieża, przez Niemców nazywana "Myszką Miki" z powodu jej charakterystycznego wyglądu z otwartymi dwiema jednakowymi, okrągłymi klapami zamontowanymi na jej dachu. Nowa kopuła dla dowódcy.

T-34/57 –
mniej niż 324 czołgi T-34 w 1941
i w latach 1943–44 zostały uzbrojone w szybkostrzelne działa
57 mm ZiS-4
lub ZiS-4M,
aby służyć jako niszczyciele czołgów. Część z nich wzięła udział w bitwie o Moskwę.

T-34/85 – jako najważniejsze udoskonalenie zawierał trzyosobową wieżę z długim działem 85 mm.

* Model 1943 – produkcja z ulepszonym modelem z działem D-5T 85 mm trwała od lutego od marca 1944 r. Bardzo króciutko.
* Model 1944 – właściwy start produkcji z prostszym w wykonaniu działem
ZiS-S-53 88 mm,
radioodbiornik przeniesiony z kadłuba do lepiej rozplanowanej wieży,
posiadającej nowy wizjer dla działonowego.

Do T-34/85 także po wojnie wprowadzano liczne techniczne ulepszenia, przede wszystkim w ramach radzieckich programów modernizacyjnych w 1960 i 1969.
Wszystkie modele T-34/85 mają podobny wygląd zewnętrzny.

Przedwojenne plany udoskonalenia czołgu T-34 wznowiliśmy w 1944, a nowe modele ujednolicano z T-44.
Nowy czołg T-44 posiadał
-wieżę zaprojektowaną na wzór tej z T-34/85
-całkowicie nowy kadłub z drążkiem skrętnym i poprzecznie montowanym silnikiem.
Był niższy niż T-34/85 i był prostszy w produkcji.
Od 150 do 200 tych czołgów zostało zbudowanych przed końcem wojny.
Po pewnych modyfikacjach w
-napędzie wraz z
-nową wieżą
-i działem
stał się czołgiem T-55, którego produkcja została rozpoczęta w 1947.

Szeroko eksportowane egzemplarze T-34/85 produkcji czechosłowackiej można rozpoznać po półstożkowej, opancerzonej owiewce (wyglądającej jak ustawiona tyłem do kierunku jazdy chochla) na lewym tylnym, pochylonym panelu bocznym w przedziale silnikowym sponsonu.

W telegraficznym skrócie:
pierwsza liczna to rok rozpoczęcia produkcji lub model,
druga to kaliber działa w mm,
T-34/85 (w polskim nazewnictwie) 34 to model zaś 85 działo kalibru 85mm.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz